Berdintasuna, jazarpenaren prebentzioa eta laneko segurtasuna funtsezko alderdiak dira edozein sektoretan, baina industria kimikoan, non lan dinamikek erronka espezifikoak dituzten, haien aplikazioak ikuspegi are zehatzagoa behar du. Horretaz jabetuta, joan den ostiralean AVEQ-KIMIKAn, Euskadiko Enpresa Kimikoen Elkartean, prestakuntza bat emateko aukera izan genuen; sektorearentzako erreferentziazko espazioa da, Euskadin araudia betetzea eta jardunbide egokiak sustatzen dituena.
Saio honetan, gure lankide Ibone Erezumak eta Nerea Garcíak berdintasunean, jazarpenean eta genero ikuspegidun lan arriskuen prebentzioan (LAP) izandako lege berrikuntza nagusiak partekatu zituzten bertaratutako enpresekin, baita eguneroko jardunean aplikatzeko tresna praktikoak ere.
Eskerrak eman nahi dizkiogu AVEQ-KIMIKAri lankidetzagatik, eta baita jardunaldian parte hartu zuten enpresa guztiei ere, erakutsitako interesagatik eta inplikazioagatik. Plazer bat izan zen espazio hau A&B Laboratorios De Biotecnología, Agaleus, Bilbaina De Alquitranes, Faes Farma, Igepak, Petronor, Química De Munguía, Synthomer Asua eta Vidralarekin partekatzea.
🔎 Jarraian, prestakuntzan landu ziren funtsezko alderdi batzuk eta industria sektorean duten eragina berrikusiko ditugu.
📌 Berdintasunean eta jazarpenean araudi aldaketak: enpresentzako gakoak
Azken urteotan, lan eremuan diskriminazioa eta jazarpena prebenitzeko enpresen erantzukizuna indartzen duten hainbat araudi onartu dira. Prestakuntzan honako lege nagusi hauek aztertu ziren:
- 15/2022 Legea: lan eremuan diskriminazioa prebenitzeko esparru orokorra ezartzen du, berdintasun neurriak ezartzeko oinarriak finkatuz.
- 10/2022 Lege Organikoa: sexu jazarpenaren eta sexuan oinarritutako jazarpenaren prebentzioan enpresen betebeharrak zabaltzen ditu, biktimen babesa indartuz.
- 4/2023 Legea: pertsona trans eta LGTBIen benetako eta eraginkorreko berdintasuna bermatzeko neurri espezifikoak ezartzen ditu lan ingurunean.
Araudi horiek betetzea ez da soilik legezko eskakizun bat; erakundearen kultura indartzeko eta langileen ongizatea hobetzeko aukera ere bada.
📌 Jazarpen protokoloak: prebentziorako funtsezko tresna
Lan inguruko jazarpenak langileen segurtasunean eta ongizatean eragiten duen arazo izaten jarraitzen du. Testuinguru honetan, prebentzio eta jarduketa protokoloek funtsezko zeregina dute egoera horiek detektatzeko eta kudeatzeko.
Prestakuntzan aztertutako gaietako bat lan jazarpenaren eta sexu jazarpenaren edo sexuan oinarritutako jazarpenaren arteko aldea izan zen. Askotan nahasten diren arren, biek ikuspegi espezifikoak eta protokolo bereiziak behar dituzte. Lan jazarpena erakundearen barruko jazarpen dinamikekin lotuago dagoen bitartean, sexu jazarpenak izaera sexualeko nahi gabeko jokabideak dakartza, biktimarentzat ingurune beldurgarria sortzen dutenak.
Enpresek ziurtatu behar dute beren protokoloek araudi eskakizunak betetzen dituztela eta, batez ere, langileentzako tresna eraginkor eta eskuragarriak direla. Prestakuntzak prozedura horiek modu argian nola komunikatu eta aplikatu azpimarratu zuen, eguneroko lanean benetako aplikaziorik gabeko dokumentu huts bihur ez daitezen.
📌 Genero ikuspegia LAPean txertatzea: oraindik bete gabeko irakasgaia
Lan Arriskuen Prebentzioaren (LAP) erronka handietako bat genero ikuspegirik eza da. Tradizionalki, laneko segurtasuna gizonezko ereduen arabera diseinatu da, gizonak eta emakumeak arrisku desberdinen eraginpean egon daitezkeela kontuan hartu gabe.
Estatistikek erakusten dute emakumeek arriskuaren pertzepzio txikiagoa dutela beren lanpostuetan gizonek baino, eta horrek prebentzio neurriak gutxiago hartzea ekar dezake. Gainera, gehienbat emakumezkoak diren sektoreetan gainordezkatuta jarraitzen dute, hala nola osasungintzan eta hezkuntzan, non arrisku laboral batzuk, substantzia kimikoekiko esposizioa edo nahasmendu muskuloeskeletikoak adibidez, gutxietsita dauden.
Horregatik, funtsezkoa da industria enpresek arriskuen ebaluazioetan honako alderdi hauek txertatzea:
- Norbera Babesteko Ekipoen (NBE) egokitzapena, historikoki gizonentzat diseinatuak izan baitira eta baliteke emakumeen fisiologiara ondo ez egokitzea.
- Sexuaren arabera banatutako istripu datuak aztertzeko beharra, ikusezin geratu daitezkeen ereduak detektatzeko.
- Tradizionalki feminizatutako sektoreetako prebentzio neurriak berrikustea, non lan arriskuak askotan modu eskasean lantzen diren.
📌 Lan eredu berdinzaleago eta seguruago baterantz
Industria sektoreak erronka handiak ditu oraindik berdintasunaren eta lan segurtasunaren arloan. Arlo horietan politika eraginkorrak ezartzea ez da soilik legezko betebeharra; enpresentzat onuragarria ere bada, erakundearen kultura hobetuz, absentismoa murriztuz eta talentuaren atxikipena handituz.
EREINN Aholkularitza eta Prestakuntzan uste dugu gai hauetan aurrera egiteko gakoa prestakuntza eta sentsibilizazioa direla, enpresei araudia aplikatzeko eta lan inguruneak hobetzeko tresna praktikoak eskainiz.
💡 Zure enpresak gai hauetan aholkularitza edo prestakuntza behar badu, jar zaitez gure taldearekin harremanetan informazio gehiago eskatzeko.
